TRƯỜNG PHÁI KÉP ĐỘC NSND DIỆP LANG

  • 03/02/2024
  • Với sứ mệnh trăm năm qua, bộ môn nghệ thuật cải lương đã tìm kiếm, trao vinh quang cho những kiếp phận con người có khi là những người bình thường nhất trong xã hội rồi bỗng chốc rực rỡ, thời nào cũng có và rất công bằng cho những ai biết trui rèn, tự phấn đấu, sáng tạo nghệ thuật nghiêm túc!

    Cố NSND Diệp Lang

    “Độc hay”, “độc đẹp” và quan trọng là phải “độc thật”

    Với sứ mệnh trăm năm qua, bộ môn nghệ thuật cải lương đã tìm kiếm, trao vinh quang cho những kiếp phận con người có khi là những người bình thường nhất trong xã hội rồi bỗng chốc rực rỡ, thời nào cũng có và rất công bằng cho những ai biết trui rèn, tự phấn đấu, sáng tạo nghệ thuật nghiêm túc!

    Cải lương không chỉ lung linh sắc màu, đào kép chánh huy hoàng mà thượng thừa đôi khi lại không về phía lung linh ấy, đó chính là nét độc đáo của nghệ thuật “Lương truyền tiếng hát sánh văn minh”. Ở  vị trí nào, vai trò nào, nghiệp Tổ cũng luôn soi sáng và dẫn đường cho kiếp con tằm biết nhả sợi tơ vàng óng mà trả nợ dâu xanh. Nói thế có nghĩa là trong lịch sử cải lương đỉnh vinh quang không chỉ có đào chánh, kép chánh mà còn cả kép độc – một trường phái cũng sáng chói không kém cạnh. 

    Để có hẳn một trường phái độc đáo như thế thì bản thân người nghệ sĩ thể hiện đòi hỏi phải trao chuốt kỹ, tìm tòi lối đi mới mà vẫn đậm đà, “độc” sao cho “độc hay”, “độc đẹp” và quan trọng là phải “độc thật” đúng như trường phái thật và đẹp trong cải lương. Thấm nhuần và rõ nét nhất trường phái độc như thế là “ông hội đồng” trên sân khấu cải lương – cố NSND Diệp Lang! 

    Cố NSND Diệp Lang & NSND Bạch Tuyết

     

    Cố NSND Diệp Lang là con nhà nghề

    Có thể nói cố NSND Diệp Lang là con nhà nghề, cha anh là ông Ba Diệp – thầy đờn – ông nổi tiếng là tay đờn kìm và nhiều năm bôn ba qua các đoàn hát. Từ đó, kép độc Diệp Lang ngày đó có dịp theo cha vào đoàn hát khi mới 13 tuổi.

    Những tháng ngày sau đó, dần được chú ý với hình tượng kép chánh, sau ông chuyển sang các dạng vai độc và vai lão cũng do sự cố bị mất giọng – hy hữu cũng là có duyên để từ đó sự thành công đến với ông qua vai kép độc.

    Trường phái này ông đã thành công đỉnh cao với huy chương vàng giải Thanh Tâm năm 1960 với vai ông lão 70 tuổi trong vở “Người anh khác mẹ”.

    Cố NSND Diệp Lang

     

    Cố NSND Diệp Lang là “ông hội đồng” của sân khấu cải lương

    Vì sao nói NSND Diệp Lang là “ông hội đồng” của sân khấu cải lương?

    Ông nổi danh và ghi dấu riêng trong lòng người mộ điệu ở một Hội động Thăng hiểm độc vô cùng, thời trẻ ông dùng cường quyền mưu kế đẩy Võ Minh Thành là tá điền nghèo – chồng của cô Lựu vào tù, vì yêu mà chiếm đoạt cô Lựu, mấy mươi năm dù sống cảnh vợ chồng nhưng không có được chút cảm tình từ người vợ, hội đồng Thăng đâm ra cay nghiệt với vợ trong từng bạc cắt đi chợ lẫn tra tấn tinh thần, dồn và đẩy cho tâm lý nhân vật Lựu lên đến cao trào tạo nên bi kịch của vỡ diễn, trong ca có diễn, trong diễn có ca và cả lời thoại càng làm rõ nét, đậm chất “độc hơn” mà không cần ca – “Gương mặt lúc nào cũng trầm tư, u uất, nặng nề, âm trì, địa ngục”… và đặt biệt “độc mùi” ở chỗ  “Tôi hông thích ở trong cái nhà này, tối ngày hông ai nói với ai tiếng nào, tối ngủ quay mặt vô vách. Làm sao tôi chịu nổi? Tôi là con người mà, con người…”– lý giải được cho người xem rằng ổng độc đó nhưng ổng cũng bi, mùi đó bởi những đau đớn dồn nén đó …

    Cố NSND Diệp Lang vai hội đồng

    Một khác lạ trong trường phái này còn phải kể vai ông Hương Cả trong “Tô Ánh Nguyệt” là sự bảo thủ quá mức của một nhà nho “cũ kỹ” – “Thủ cựu bài tân” dẫn đến bi kịch gia đình, xã hội … Dù bị ghét nhưng cuối cùng, cũng là bảo thủ vì danh giá gia đình không muốn bị chê cười mà với nét diễn của cố NSND Diệp Lang đã làm cho mộ điệu cảm thông hơn với nỗi lòng ông Hương Cả mà thấu hiểu cho bậc làm cha làm mẹ và lễ giáo gia phong … 

    Cố NSND Diệp Lang

    Bi, độc hay mùi với cố NSND Diệp Lang?

    Bi, độc hay mùi với cố NSND Diệp Lang không chỉ riêng mà lẫn trong nhân vật của ông có cả các yếu tố đó, bằng cách ca, diễn, thoại, và sự kết hợp nhuần nhuyễn ca trong diễn uyển chuyển kết hợp trong thoại, thoại trong lời ca có diễn đã tạo nên nét độc đáo chỉ riêng dấu ấn của ông.

    Để nắm rõ ràng như thế đòi hỏi người diễn viên phải là bậc thượng thừa trong diễn xuất và lời ca, để lời ca sâu sắc với nét diễn thì phải chuẩn sát nhịp nhàng trong cổ nhạc.

    Cố NSND Diệp Lang

    Ông là một nghệ sĩ uyên bác trong sân khấu cải lương, uyên bác trong từng đường nét cảm xúc, cảm thụ kết hợp lối diễn kỳ tài. Chính vì thế mới xuất thần trong mỗi vai diễn và trường phái độc “ca trong diễn, diễn trong ca” độc lão, độc mùi cho đến nay chưa ai có thể thay thế cố NSND Diệp Lang!

    Kính tiễn ông, Sân Khấu nhớ tiếc mãi!

    Vương Thoại Hồng

    Bài viết liên quan